حاجی خانلو

از فرهنگنامه اردبیل

حاجی خانلو : این طایفه در سابق از مهمترین طوایف شاهسون محسوب می شده است . قشلاقشان «سولوک» و »ایلچی» و ییلاق اجدادیشان اطراف چالداغ است . هم اکنون تعداد بیشتری از این طایفه اسکان یافته و در آبادی های حومه شهر پارس آباد ساکن هستند . این طایفه بر خلاف اکثر طوایف که از خاک عثمانی مهاجرت کرده اند ، بعد از جنکهای ایران و روس از اطراف شکی به مغان آمده اند . سلیم خان شکی والی آن شهر چون از کمک فتحعلی شاه مایوس شد فبل از تصرف شکی از سوی سپاهیان روس ، از آنجا بیرون آمد و با هشیاری تمام از میان سپاهیان روس گذشته و خود را به عباس میرزا رساند و پس از انعقاد قرارداد بین روس و ایران ، از پذیرفتن تبعیت روس خودداری کرد و قبیله خود را به این سوی مرز مهاجرت داد . افراد مطلع می گویند محل حکمرانی حاکم شکی یعنی سلیم خان شکی امروزه با نام خانسرا مورد بازدید توریسم واقع است و همانند بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی بازدید کننده زیادی را به خود جذب می کند . سلیم خان بین «بوران» و «آقامحمدبیگلو» سکته کرد و فرزند رشید او حاجی خان شکی از سوی فتحعلی شاه حاکم کرمانشاه شد و تیول بران تا کدوک صلوات به پاس خدمات ارزنده خود و پدرش در جنکهای ایران و روس به وی واگذار شد . حاجی خان شکی فردی دیندار و مذهبی بود و به علت اختلافات و مشکلاتی که مردم کرند در رواج کارهای علیه مذهب تشیه به عمل می آوردند با آنها مبارزه کرد و در کرند کشته یا «شهید» شد . و قبیله وی زیوه و حوالی را به سکونت خود برکزیدند . پسرش اسماعیل خان شکی قلعه بزرگی در آن آبادی بنا نهاد که هنوز خرابه های آن در زیوه مشهور است و یکی از سرکردگان ناصرالدین شاه محسوب و منصب مین باشی داشته است . پسرش احمد خان مختار نظام که فرماندهی کل دولتی اردبیل را بر عهده داشت در جنکهای جنکلی ها به سال 1299 کشته شد و از فرزندانش غلامحسین خان و داود خان صاحب اختیاری در محل ماندند و بقیه فرزندانش به تهران و جاهای دیگر گوچ کردند .

منبع : کتاب مغان در گستره تاریخ تالیف مرحوم عزیزاله قلمی

تاریخ قاجاریه مولف جمشید کیانفر

دلاوران گمنام ترجمه ذبیح الله منصوری

حیدرخان عموغلی نوشته اسماعیل رایین